Wat is HPV en wat kun je doen?

Bijna iedereen komt er ooit mee in aanraking: het humaan papillomavirus (HPV). Toch weten veel mensen niet wat het precies is, hoe je het oploopt en welke risico’s eraan verbonden zijn. HPV komt vaak ongemerkt binnen, maar kan op termijn serieuze gevolgen hebben, zoals baarmoederhalskanker of genitale wratten. Gelukkig kun je je hiertegen beschermen, onder andere met een vaccinatie.

Wat is HPV?

HPV staat voor het humaan papillomavirus: een verzamelnaam voor ruim 170 typen virussen. Het virus verspreidt zich via seksueel contact, maar ook via huid-op-huidcontact in de schaamstreek. Condooms verkleinen het risico, maar beschermen niet volledig. In de meeste gevallen merk je niets van een besmetting: je lichaam ruimt het virus vaak vanzelf op binnen twee jaar. Maar als dat niet gebeurt, kan HPV leiden tot kanker of andere aandoeningen aan de anus, vagina, vulva, mond-keelgebied of baarmoederhals.

Kun je HPV krijgen als je een vaste partner hebt?

Ja. Ook met een vaste partner kun je besmet raken. Het virus kan jarenlang ‘slapend’ in je lichaam aanwezig zijn en pas veel later actief worden. Je kunt dus klachten ontwikkelen, ook als je al jaren in een monogame relatie zit. Wie loopt extra risico? Iedereen kan besmet raken met HPV, maar bij sommige mensen ruimt het lichaam het virus minder goed op. Daardoor kan het langer blijven zitten dan de gebruikelijke twee jaar. Het risico op ziekte is dan groter. Denk aan:

Welke klachten geeft HPV?

De meeste mensen merken niets van een HPV-besmetting. Als het virus actief wordt, kunnen er wél klachten optreden:

In Nederland ontwikkelen jaarlijks ruim 1600 mensen kanker door HPV, waarvan het merendeel vrouwen betreft. Ook genitale wratten komen veel voor.

Hoe kun je jezelf beschermen?

Er zijn meerdere manieren waarop je het risico op HPV kunt verkleinen:

Let op: het bevolkingsonderzoek beschermt je niet tegen besmetting, maar kan wel helpen om afwijkingen vroegtijdig op te sporen.

Laten vaccineren is dus geen overbodige luxe, zelfs niet als je al seksueel actief bent of eerder HPV hebt gehad. Het vaccin beschermt tegen meerdere HPV-typen en verkleint de kans op ziekte aanzienlijk.

Hoe werkt HPV-vaccinatie?

In Nederland zijn twee vaccins beschikbaar (Cervarix en Gardasil 9), beide goedgekeurd voor personen vanaf 9 jaar. De vaccinatie bestaat uit twee of drie prikken, afhankelijk van je gezondheidssituatie. Voor jongeren tot 18 jaar is de vaccinatie gratis via het Rijksvaccinatieprogramma. Als volwassene kun je de vaccinatie op eigen initiatief regelen, bijvoorbeeld via je huisarts, GGD of een vaccinatiecentrum.

Zijn er bijwerkingen?

Zoals bij elke prik kun je last krijgen van milde klachten, zoals:

De meeste bijwerkingen zijn tijdelijk en verdwijnen vanzelf. Ernstige complicaties zijn zeldzaam.

Heeft het op latere leeftijd nog nut?

Ja. Ook als je al een HPV-infectie hebt doorgemaakt, kan vaccinatie nog steeds bescherming bieden tegen andere typen. Het is onwaarschijnlijk dat je met alle risicovolle HPV-typen in aanraking bent geweest. Vaccinatie op latere leeftijd helpt je dus alsnog om risico’s in de toekomst te verkleinen.

Wat betekent dit voor jou?

Bij Ellesie begeleiden we je bij alles wat te maken heeft met je intieme gezondheid, van je cyclus tot screening op baarmoederhalskanker. HPV speelt daarin soms een belangrijke rol. Daarom vinden we het belangrijk om je goed te informeren over dit virus en de manieren waarop je jezelf kunt beschermen. Vaccinatie kan daar een onderdeel van zijn. We onderzoeken op dit moment of we dit ook in de toekomst binnen onze kliniek kunnen aanbieden.