Endometriose

Heb jij het idee dat jouw ongesteldheden zwaarder zijn dan gemiddeld? Heb jij veel pijn tijdens je menstruatie en/of tijdens het vrijen? Dan kan het zijn dat je endometriose hebt.

Sommige vrouwen met endometriose merken niet dat ze dit hebben, maar als jij je zorgen maakt over jouw klachten, is het belangrijk om naar je gevoel te luisteren. Bij ernstige endometriose is het namelijk mogelijk dat zwanger worden moeilijker gaat. Het is dus van belang om onderzoek te laten doen naar deze aandoening als je een (toekomstige) kinderwens hebt.

Een veelgehoorde opmerking van patiënten is: “het duurde jaren en diverse artsen voordat de diagnose gesteld werd.”

Klachten endometriose

Heb jij last van (een van) deze klachten: 

Dan is de kans aanwezig dat jij endometriose hebt en raden we je aan om langs te gaan bij de huisarts. Je huisarts kan jou vervolgens doorverwijzen naar ons.

Hevige menstruatie

Kortgezegd heb je, wanneer je last hebt van endometriose, last van een hevige en/of een pijnlijke menstruatie. Bij sommige vrouwen komen die klachten niet alleen voor wanneer ze ongesteld zijn. Klachten kunnen wisselend zijn, maar ook de hele maand door optreden.

Wat is endometriose?

Van nature is de binnenzijde van de baarmoeder(holte) bekleed met baarmoederslijmvlies, maar dit slijmvlies kan ook buiten de baarmoederholte voorkomen. Als dit gebeurt, noemen we deze plekken endometriose-spots. Deze kunnen op verschillende plaatsen voorkomen: op de eierstokken, de eileiders, de banden die de baarmoeder ondersteunen, het buikvlies, de blaas en in het laatste stuk van de darm. Als baarmoederslijmvlies voorkomt in de spierlaag, ofwel in de wand van de baarmoeder, dan wordt dit adenomyose genoemd. Dit noemen we ook wel het spreekwoordelijke zusje van endometriose.

Elke maand wordt het slijmvlies in de baarmoeder dikker ter voorbereiding op een zwangerschap. Raak je niet in verwachting, dan breekt de slijmvlieslaag na ongeveer vier weken weer af en gaat het bloeden. Dit is je menstruatie. Het bloed wordt dan met wat slijm via de vagina afgevoerd naar buiten.

Niet alleen het slijmvlies ín je baarmoeder wordt dikker. Als jij spots baarmoederslijmvlies buiten je baarmoederholte hebt, doen die hetzelfde. Ze groeien iedere maand aan, breken af en gaan bloeden. Dat bloed kan echter nergens naartoe en dat veroorzaakt klachten bij sommige vrouwen. Endometriosehaarden of -spots kunnen daarnaast leiden tot ontstekingen en verklevingen in de buik.

Deze groei en afstoting van het slijmvlies stoppen tijdens en na de overgang met het optreden van de laatste menstruatie. Dit geldt zowel voor het slijmvlies in je baarmoeder, als voor het slijmvlies dat buiten de baarmoeder zit. De endometriose-spots zitten er dan nog wel, maar geven meestal geen klachten meer omdat de endometriose tot rust is gekomen.

Lees ook het verhaal van jonge moeder Esmay over haar leven met de chronische ziekte endometriose

Endometriose onderzoek

Als jij het vermoeden hebt dat je last hebt van deze aandoening is het verstandig om een endometriose onderzoek te laten doen. Het is namelijk zo dat je, als je langer wacht, steeds meer endometriose-spots en/of -haarden met gepaard gaande klachten kunt krijgen. Daarnaast kan het onderzoek naar deze aandoening, om tot de diagnose endometriose te komen lang duren. Het blijkt soms moeilijk om de diagnose vast te stellen. In sommige gevallen kan het wel 7 tot 10 jaar duren voordat je zeker weet waar jouw klachten vandaan komen. Wij helpen je hier liever veel eerder mee om verergering van de endometriose en de klachten te voorkomen. 

Je kunt ook zelf de endometriosetest doen om na te gaan of jouw klachten afwijken van een ‘normale’ menstruatie. Let wel, een schriftelijke test kan geen endometriose vaststellen of uitsluiten.  De test geeft handvatten om je klachten te bespreken met je huisarts en verder onderzoek te starten. Een gynaecoloog kan, na grondig onderzoek, de diagnose endometriose stellen. 

Endometriose behandeling

Mocht inderdaad blijken dat jij last hebt van endometriose, dan zijn er meerdere behandelingen mogelijk. Een endometriose behandeling bestaat allereerst uit het nemen van pijnstillers, zoals paracetamol, ibuprofen of naproxen, tijdens de menstruatie. De pijn is daardoor even weg, maar de oorzaak is daarmee niet weggenomen. Medicatie met hormonen is ook een mogelijkheid, denk onder meer aan de anticonceptiepil of een hormoonspiraaltje. Diverse behandelingen ter onderdrukking van de endometriose zijn hierin mogelijk.

Blijkt de pijnmedicatie of hormoontherapie niet voldoende te helpen om je klachten aan te pakken, dan is een operatieve ingreep een mogelijke volgende stap. Tijdens een kijkoperatie (laparoscopie) kan de gynaecoloog de exacte diagnose stellen en het endometrioseweefsel direct zoveel mogelijk verwijderen. Het doel is altijd om de haarden effectief weg te halen zonder je organen te beschadigen. Hoe uitgebreid deze ingreep precies wordt, bespreek je vooraf uitgebreid met de medisch specialist; dit hangt namelijk sterk af van de locatie en ernst van de endometriose, maar zeker ook van een eventuele (toekomstige) kinderwens. 

Bij Ellesie voeren we bij het eerste gesprek al een gynaecologisch onderzoek uit en prikken wij je bloed voor verder bloedonderzoek. Ook een MRI-scan kan onderdeel zijn van het onderzoek bij vermoeden van bijvoorbeeld diepe infiltrerende endometriose. Eventuele behandeling kan voor eenvoudige, laaggradige endometriose gedaan worden tijdens een operatie. Gelijktijdig kunnen we bij een kinderwens testen of de eileiders qua doorgankelijkheid niet aangetast zijn door de endometriose.

Bij ernstige endometriose (ook wel ‘hooggradige endometriose’ genoemd) hebben we goede samenwerkingen met endometriose-expertise centra. Hier wordt vervolgens nauwkeurig de keuze gemaakt tussen het nagenoeg volledig verwijderen van de uitgebreide endometriose of hormonale onderdrukking van de bestaande endometriose met als resultaat klachtenvermindering en een goede kwaliteit van leven.

Dieet bij endometriose

Er moet nog veel onderzoek naar gedaan worden, maar door middel van een dieet bij endometriose hebben de meeste patiënten iets minder klachten. Dat heeft te maken met de darmen. Als je veel last hebt van je darmen, is je buik vaak opgeblazen. Een opgeblazen buik kan drukken op de endometriose haarden en zo de pijn verergeren. Als je een endometriosedieet wilt proberen, kun je het beste minder of geen producten eten waar je buik van opzet. Dit noemen we ook wel het FODMAP-dieet. Denk aan: lactose en bewerkte producten met veel suikers zoals koekjes en chips. Wat je vooral wel moet eten? Gezonde producten zoals veel verse groenten, fruit, noten, zaden en pitten.  Onze leefstijlcoach (=leefstijlconsulent) kan je daar goed mee helpen.

Hulp bij endometriose

Wij kunnen ons voorstellen dat je nog veel vragen hebt over dit onderwerp, je klachten wilt bespreken of om een andere reden hierover met ons door wilt praten. Neem dan gerust contact met ons op. Wij hebben een team van deskundige specialisten, van gynaecologen en verpleegkundigen tot leefstijlconsulent (leefstijlcoach) en menopauzeverpleegkundige. Samen zorgen wij ervoor dat jij gehoord wordt en niet langer dan nodig rondloopt met jouw klachten.

Endometriose is één van de oorzaken van cyclusstoornissen.

Heb jij ook last van een onregelmatige menstruatie, PMS of andere hormonale klachten? Lees dan verder op onze pagina over cyclusstoornissen. Daar lees je meer over verschillende oorzaken én behandelmogelijkheden.